A enfermidade de Alzheimer é unha enfermidade irreversible e progresiva do cerebro que lentamente destrúe a memoria, as aptitudes do pensamento, a forma de pensar e o carácter ou a maneira de comportarse e, co tempo, ata a capacidade de levar a cabo as tarefas máis simples. Na maioría das persoas afectadas por esta enfermidade, os síntomas aparecen por primeira vez despois dos 65 anos de idade.

O Alzheimer é a causa máis común de demencia nas persoas maiores. A demencia é a perda do funcionamento cognitivo, ou sexa, pensar, recordar e razoar, ata tal punto que interfire coa vida e as actividades diarias dunha persoa.


Alois Alzheimer

A enfermidade toma o seu nome do Dr. Alois Alzheimer. En 1906, o Dr. Alzheimer notou cambios nos tecidos do cerebro dunha muller que morrera dunha rara enfermidade mental. Os seus síntomas incluían perda da memoria, problemas de linguaxe e comportamento imprevisible. Despois de que a muller morreu, o Dr. Alzheimer examinou o seu cerebro e descubriu varias masas anormais (actualmente chamadas «placas amiloideas») e vultos retorcidos de fibras (actualmente chamados «nobelos» ou «nós neurofibrilares»).

As placas e os nobelos no cerebro son dúas das características principais desta enfermidade. A terceira característica é a perda das conexións entre as células nerviosas (as neuronas) e o cerebro.

Causas

É difícil determinar quen vai desenvolver a enfermidade de Alzheimer, posto que se trata dunha alteración complexa, de causa descoñecida, na que, ao parecer, interveñen múltiples factores. Velaquí algúns dos elementos que poden aumentar as probabilidades de padecer esta patoloxía.

  • Idade: adoita afectar aos maiores de 60-65 anos, pero tamén se deron casos entre menores de 40. A idade media de diagnóstico sitúase nos 80, posto que se considera que o mal de Alzheimer é unha enfermidade favorecida pola idade.
  • Sexo: as mulleres padéceno con máis frecuencia; probablemente, porque viven máis tempo..
  • Raza: afecta por igual a todas as razas.
  • Herdanza familiar: a enfermidade de Alzheimer familiar, unha variante da patoloxía que se transmite xeneticamente, supón o 1 por cento de todos os casos. Non obstante, estímase que un 40 por cento dos pacientes con EA presentan antecedentes familiares.
  • Factor xenético: varias mutacións no xene da proteína precursora de amiloide (APP), ou no das presenilinas 1 e 2. Tamén podería asociarse con mutacións no xene da apolipoproteína E (ApoE). Esta proteína está implicada no transporte e eliminación do colesterol. De acordo con varias investigacións, a nicastrina activaría a produción do amiloide beta.
  • Factores ambientais: O tabaco mostrouse como un claro factor de risco da patoloxía, ao igual que as dietas graxas. Por outra parte, pertencer a unha familia numerosa tamén parece influír no risco de Alzheimer.


Diagrama completo de una neurona

Síntomas de Alzheimer

Nun principio, xorden pequenas e imperceptibles perdas de memoria, pero co paso do tempo, esta deficiencia faise cada vez máis notoria e incapacitante para o afectado, que terá problemas para realizar tarefas cotiás e simples, e tamén outras máis intelectuais, tales como falar, comprender, ler, ou escribir. Dependendo da etapa en que se encontre o paciente, os síntomas son diferentes:

  • Estadio Leve : O dano da enfermidade aínda pasa desapercibido, tanto para o paciente coma para os familiares. O enfermo esquece pequenas cousas, como onde puxo as chaves, ou ten algunha dificultade para encontrar unha palabra. Nesta etapa aínda pode traballar ou conducir un coche, aínda que é posible que empece a experimentar falta de espontaneidade ou de iniciativa e a mostrar certos signos depresivos. A capacidade de xuízo redúcese e ten dificultade para resolver novas situacións e organizar actividades. Poden aparecer signos de apatía e illamento e cambios de humor
  • Estadio Moderado : A enfermidade xa resulta evidente para familia e achegados. O paciente presenta dificultades para efectuar tarefas como facer a compra, seguir un programa de televisión, ou planear unha cea. Xa non é só unha perda de memoria, senón tamén de capacidade de razoamento e comprensión. Nesta etapa, a deterioración avanza con bastante rapidez e os afectados poden chegar a perderse en lugares familiares. Ademais móstranse visiblemente apáticos e deprimidos..
  • Estadio Grave : Todas as áreas relacionadas coa función cognitiva do paciente se encontran afectadas. Perde a capacidade para falar correctamente, ou repite frases inconexas unha e outra vez. Non pode recoñecer os seus familiares e amigos; nin sequera se recoñecen a eles mesmos ante un espello. A desorientación é constante. Aos pacientes máis graves esquéceselles andar e sentar e, en xeral, perden o control sobre as súas funcións orgánicas. Esquécense de feitos recentes e remotos. Permanecen horas inmóbiles, sen actividade e, normalmente, non poden andar. Deixan de ser individuos autónomos e necesitan que os alimenten e os coiden. Berran, choran ou rin sen motivo e non comprenden cando lles falan. Na súa etapa máis grave xorden rixideces e contracturas en flexión, permanecen en mutismo e poden chegar a presentar trastornos deglutorios. Moitos deles acaban en estado vexetativo.